Kategorie
Badania

Dostępnościowców portret własny 2019

Po raz drugi podjąłem próbę znalezienia, poznania i opisania ludzi, którzy zajmują się w Polsce dostępnością cyfrową. No i udało się! Dociśnięty terminami, obietnicami i możliwością zaprezentowania wyników badania na Accessibility Summit w Ministerstwie Cyfryzacji spiąłem się i opisałem jaki jest stan polskiej „branży” dostępnościowej w 2019r.

Poniżej spisałem moje główne obserwacje i przemyślenia. I teraz masz wybór. Możesz mi zaufać i w 4 minuty poznać moje zdanie o wynikach albo samemu wyciągnąć wnioski zaglądając od razu do raportu „Kto zajmuje się w Polsce dostępnością cyfrową – 2019” (pdf).

Pracujemy bardziej w niszy niż w branży

Dostępnościowców jest w Polsce najzwyczajniej bardzo mało. W tym roku w badaniu wzięło udział 51 osób. Dużo? Mało? Chyba bez większych zmian, bo w zeszłym roku było to 57 osób. Jasne, mam świadomość, że nie dotarłem do wszystkich, ale jednocześnie mam wrażenie, że taka jest orientacyjnie wielkość tej grupy w Polsce.

Do tego dostępność cyfrowa przyciąga na stosunkowo krótko. W porównaniu do 2018r wymieniła się prawie 1/3 osób biorących udział w badaniu. Szukając chętnych wiele razy słyszałem „nieee, ja już się tym teraz nie zajmuję”.

34% badanych siedzi w dostępności cyfrowej poniżej 3 lat, a dostępnościowych jednorożców, którzy zajmują się tematem na full time jest w całej Polsce… 8.

Zmieniamy miejsca pracy

Coraz więcej osób zajmujących się dostępnością cyfrową pracuje w komercji. W tym roku odpowiedziało tak 51% badanych i to jest duży skok, bo aż o 16% w porównaniu do 2018r. Firmy przyciągają także coraz częściej ekspertów ds. dostępności. W tym roku pracę w nich zadeklarowało 15% wszystkich ekspertów.

Nieco więcej (o 5%) dostępnościowców pracuje w instytucjach publicznych. W tym roku było to 22% badanych.

Tylko skąd oni tam spłynęli? Głównie z organizacji pozarządowych, w których obecnie pracuje o 10% mniej osób zajmujących się dostępnością cyfrową niż jeszcze rok temu.

Jesteśmy raczej trudno dostępni

Brzmi to strasznie, ale tak to wygląda. Już sama liczba biorących udział w badaniu daje do myślenia, ale nakładają się na to jeszcze wyniki „geograficzne”.

54% badanych mieszka w województwie mazowieckim (o 20% więcej niż w 2018r.), a w 7 województwach nie mieszka żaden z nich. I choć pytanie o „miejsce zamieszkania” wydaje się trącić lekko przeterminowanym serem, to ma jednak przełożenie na miejsce pracy. 57% badanych realizuje projekty w Warszawie i pracuje głównie dla klientów warszawskich.

Dostępność to jedno z wielu naszych zadań zawodowych

Najprościej chyba powiedzieć, że dostępnościowcem się bywa. 72% badanych poświęca na dostępność mniej niż 20 godzin tygodniowo, czyli generalnie większość czasu zajmują się czymś innym. Różnie można na to patrzeć. Można narzekać „coo, tak mało?”, a można chwalić „super, w połowie UX czy developer, a w połowie dostępnościowiec to najlepsze połączenie”.

Rozwijamy się bezkosztowo i we własnym sosie

Pytałem „jak w ostatnim roku rozwijałeś się w temacie dostępności?” Najwięcej, bo 84% badanych czyta blogi i artykuły, a 46% szuka i analizuje rozwiązania w zasobach on-line typu StackOverflow.

Na drugim miejscu były konsultacje z innymi dostępnościowcami, które wymieniło 70% badanych.

Ale już konfrontowanie się ze specjalistami z innych dziedzin czy branż to raczej rzadkość. W hackatonach czy konferencjach naukowych brało udział po 14% badanych, studia podyplomowe podjęło tylko 2%.

Pracujemy inaczej niż chce rynek

Dostępnościowcy najczęściej doradzają i konsultują (30%), programują (28%) albo prowadzą szkolenia i wykłady (28%).
Klienci zaś najczęściej chcą audytów eksperckich (62%) albo całościowej poprawy serwisu www (52%).

Czyli mamy niezły rozjazd. Jedni preferują działania na godziny, a drudzy najchętniej szukają ludzi, którzy usiądą na 2-4 tygodnie i najlepiej sami ogarną całość.

Realnie pomagamy wdrażać dostępność – z małym „ale”

62% projektów, w które zaangażowani są badani, kończy się poprawą dostępności o co najmniej 50%. To jest już konkret. Jednocześnie zapewnienie zgodności z WCAG w projektach to wciąż wyzwanie. Tylko 6% projektów kończy się taką zgodnością na poziomie powyżej 80%.

No i jest jeszcze jeden kulejący element. Ewaluacja. 12% badanych nie wie czy poprawiła się dostępność w projektach, w których brali udział, a 20% nie wie czy udało się zapewnić zgodność z WCAG.

Zapominamy o tych, dla których to wszystko robimy

Mocno kuleją wszelkie formy działań, które związane są z użytkownikami. 2% badanych korzystało w ostatnim roku z konsultacji z osobami z niepełnosprawnością, żeby rozwijać się w temacie dostępności. Testy z użytkownikami to również rzadkość. Jedynie 14% badanych robi takie testy często, a 19% klientów jest nimi w ogóle zainteresowanych.

Co z tego wynika

To już każdy sam musi zdecydować. Myślę, że wbrew pozorom sporo dzieje się w malutkim światku dostępności cyfrowej w Polsce.

Być może jakieś większe tąpnięcia przyniosą pierwsze kary dla instytucji publicznych, które nie zapewnią dostępności swoich serwisów i aplikacji czy nie opublikują deklaracji dostępności. Może pojawi się fala nowych dostępnościowców wyszkolonych na Uniwersytecie Łódzkim czy audytorów i specjalistów ds. dostępności certyfikowanych w oparciu o nowe kwalifikacje zawodowe.

Cokolwiek się zadzieję, postaram się to zbadać za rok.

2 odpowiedzi na “Dostępnościowców portret własny 2019”

Świetna analiza! Bardzo wartościowe dane, dzięki!!

Obok uwag zgłoszonych wcześniej pomyślałem sobie teraz, że być może ta „rotacja” osób to nie fakt, że pewne osoby nie są już w branży, tylko może po prostu nie wzięły udziału w ankiecie w tym roku? Może dobrze byłoby zbierać bazę emaili i robić z tymi samymi osobami follow-upy i prośbę o ponowne wypełnienie. Przy takiej małej próbie wydaje mi się, że to miałoby znaczenie. Co myślisz?

Tak, masz rację. Też się nad tym zastanawiałem. I z pewnością część osób nie wróciło, ale z częścią z nich rozmawiałem wprost i wprost dostałem odpowiedź, że to już teraz nie ich bajka.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *